Serenade Leon de Winter

Beschrijvingsopdracht:

Titelbeschrijving:
Titel: Serenade
Auteur: Leon de Winter
Plaatsnaam, jaar van druk: Amsterdam, 1995
Uitg. van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse boek ter gelegenheid van de Boekenweek 1995.

Motivatie:
Ik was in de bieb een boek aan het zoeken en over het algemeen heb ik niet zoveel tijd om te lezen. Daarom zocht ik naar een boek dat niet te dik is. Ik zag dit boek staan en ik pakte het uit het rek. Het bleek van Leon de Winter te zijn en dat is een bekende schrijver. Verder heb ik geen enkele reden. Niet vanwege de titel en ook niet vanwege wat er op de achterkant stond, want die had ik nog niet eens gelezen. Zo kies ik meestal mijn uit.

Inhoud
Ben Weiss, een succesvolle jonge joodse componist van reclamespotjes en top-40 hits, is de hoofdpersoon in dit boek. Hij vindt geen voldoening in zijn werk. Hij wil meer serieuzere muziek maken. Hij is een klein persoon, heeft kroeshaar, ziet er jong uit voor zijn leeftijd en woont in de buurt van Amsterdam. Op een dag krijgt hij te horen dat zijn moeder niet lang meer te leven heeft, Ze lijdt aan kanker. Ben besluit het zijn moeder, Anneke, niet te vertellen. Hij denkt dat ze dan niet meer van haar leven zou kunnen genieten. Ze is namelijk op haar 74ste nog een levenslustige vrouw. Ze is trots op haar zoon en belt hem nog iedere dag om allerlei kleinigheden te bespreken. Eigenlijk ergert Ben zich daaraan. Na de dood van haar man is Anneke reizen gaan maken. Ook heeft ze een man genaamd Fred leren kennen met wie ze al een paar maanden een relatie heeft. Fred is een man van 77 jaar oud. Hij is een stereotype macho, hij heeft een staart, gouden horloge en rookt sigaretten met een gouden pijpje. Bovendien houdt hij heel veel van seks. Het ziet er naar uit dat ze een nieuw leven met hem wil beginnen, totdat ze op een dag spoorloos verdwijnt. Ben en Fred gaan er vanuit dat ze op reis is gegaan maar maken zich toch zorgen als Ben niet het gewoonlijke telefoontje ontvangt vanuit haar vakantiebestemming. Uit de rekening van een reisbureau die Ben tussen Anneke's post vindt blijkt dat ze een reis heeft geboekt naar Split in Kroatië. Ze wilde naar Sarajevo, nadat ze het nieuwsprogramma Nova had gezien. Er vloog echter geen enkele vliegtuigmaatschappij naar Sarajevo. Omdat een reis naar Split hierbij het dichtst in de buurt ligt, heeft ze een reis daar naartoe geboekt. Ben en Fred reizen samen af naar Kroatië. Tijdens hun zoektocht naar Anneke gaat Fred vreemd. Hij verdedigt zich door te zeggen dat Anneke ook wel eens haar boekje te buiten gaat. Ben hoort dan verhalen over de betaalde seks waarvan zijn moeder tijdens haar reizen gebruik maakte. Uiteindelijk vinden ze haar via een vriend van Fred, Drazen Mesic. Ze blijkt voor 175.000 gulden te zijn opgelicht door Slavko. Een man die voor wapens voor Sarajevo zou zorgen zodat de stad zich zou kunnen verdedigen, maar het wapentransport is nooit aangekomen. Anneke is helemaal van slag en gaat met Ben en Fred terug naar Nederland. Daar sterft ze enkele dagen later aan haar ziekte. Ben en zijn vriendin Inge, een jonge journaliste, hebben na de dood van Anneke een gesprek met de psychiater. Hij is gespecialiseerd in oorlogstrauma's en Ben komt erachter dat zijn moeder deze man eens heeft bezocht. Uit het gesprek blijkt dat Anneke vanwege haar eigen oorlogstrauma plotseling naar dit gebied was vertrokken om er wat aan te doen.
Ben besluit nu maar eens serieuzere muziek te gaan schrijven, een serenade genaamd "Serenade no. 1" die hij opdraagt aan zijn moeder.

Uitgewerkte persoonlijke reactie:

Het onderwerp
Het onderwerp van dit boek is denk ik 'de naderende dood'. In dit geval de naderende dood van Anneke Weiss. Ik vind het een interessant onderwerp omdat er zoveel gevoelens en gedachten omheen zitten. Het onderwerp heeft me aan het denken gezet over of ik het zou willen weten als ik niet lang meer te leven had, en of ik het aan een ander zou vertellen, als ik het over die persoon wist. Ik denk dat ik het aan die ander op een gegeven moment wel zou vertellen. Voor mezelf weet ik het wel. Ik zou het wel willen weten. Ik ben namelijk niet echt bang voor de dood. Ik geloof namelijk in een leven hierna en ben daar ook heel benieuwd naar. Je kunt in de tijd dat je nog te leven hebt de dingen doen die je zeker eens zou willen doen. Ik zou bijvoorbeeld heel veel gaan reizen, want ik wil veel van de wereld zien. Het lezen van dit boek heeft mijn mening over dingen niet veranderd. Ik had van tevoren geen verwachtingen over het onderwerp. Eerlijk gezegd heb ik bij een boek van tevoren bijna nooit verwachtingen. Ik begin gewoon met lezen en zie wel hoe het loopt. Het onderwerp wordt eerlijk gezegd niet zo goed uitgewerkt. Er wordt vooral veel verteld over het leven van de vrouw i.p.v. over de dood van de vrouw. Er wordt niet echt een visie gegeven op het onderwerp. Ik heb wel ooit een film over dit onderwerp gezien, maar ik zou niet weten hoe die ging.

De gebeurtenissen
De belangrijkste gebeurtenis was al op het begin. Dat was de bekendmaking van de dokter aan Ben Weiss over de ziekte van Anneke. Daar draait heel het verhaal om. Daar begint het mee en eindigt het a.h.w. ook mee. In dit boek ligt de nadruk meer op de gebeurtenissen dan op de gevoelens. De vele gebeurtenissen volgen elkaar snel maar boeiend op. Het is spannend om te lezen, omdat er af en toe heel onverwachte dingen gebeuren (zoals Anneke Weiss die naar de steden ging om mannen te zoeken en die zelf naar Bosnië ging om daar mensen te helpen). Aan de ene kant zijn de dingen logisch - als je erover nadenkt- maar aan de andere kant juist ook weer niet, heel onverwacht, maar dat is juist het spannende (en of ze haar ooit wel weer terug vinden natuurlijk). Ik vond de gebeurtenissen geloofwaardig. De gebeurtenissen komen heel echt over. Het boek riep niet echt gevoelens bij me op. Ik vond de afloop heel mooi, aan de ene kant was het een goede afloop, omdat ze Anneke toch weer terug vonden, maar van de andere kant was er een minder goede afloop door die teleurstelling over het feit dat ze het geld nooit meer terug zouden zien en dat ze daardoor die mensen daar niet konden helpen. Natuurlijk is het sterven van Anneke ook een heel treurige afloop. De gebeurtenissen worden duidelijk en uitvoerig verteld. Je hoeft zelf geen verbanden te leggen. Dat vind ik ook het fijnst in een verhaal.

De personages
Ik denk niet dat hij echt een held is, maar ik heb wel waardering voor hem, omdat hij zijn moeder achterna ging naar Sarajevo(, maar ik denk dat heel veel mensen dat in dat geval gedaan zouden hebben) en omdat hij een lied opdraagt aan zijn overleden moeder. Van iedereen werd een duidelijk beeld geschetst. Maar van uitgerekend de hoofdpersoon zelf kon ik niet zo goed een beeld krijgen. De hoofdpersoon beschreef in zichzelf dan ook meer de andere personages dan zichzelf (in het begin had hij zichzelf wel een beetje beschreven, maar later vervaagde dat beeld een beetje). Ik ben verder niet door de personages beïnvloed. Je kunt je goed verplaatsen in de hoofdpersoon. Dit komt vooral door de ik-vertelsituatie. Ik vind deze vertelsituatie ook het fijnst. Je wordt zo echt bij het verhaal betrokken. Bij andere vertelsituaties voel ik me altijd maar een buitenstaander. Het gedrag van de hoofdpersoon keur ik goed. Er is eigenlijk helemaal niets om af te keuren. Het gedrag van Anneke en Fred keur ik niet echt goed. Anneke die steden afgaat en daar mannen betaalt om seks met haar te hebben. Ik vind dat je dat alleen maar moet doen als je echt geen partner kunt vinden. Het gedrag van Fred keur ik ook niet goed, omdat hij vreemdgaat terwijl hij in een vaste relatie zit Beslissingen van personen kan ik me over het algemeen wel voorstellen. Een daad als die Anneke deed aan het einde van het boek, het geld geven aan die bedrieger van wie ze dacht dat ze daar goed aan had gedaan, was te begrijpen. Bepaalde dingen waren wel voorspelbaar. Fred was bijv. een stereotype van een macho. Het is dus vaak voorspelbaar hoe hij gaat reageren. Waarom Anneke eens per jaar op vakantie gaat naar een grote stad, was bijv. helemaal niet voorspelbaar.

Opbouw
De opbouw van dit verhaal is heel gemakkelijk. Het verhaal is op sommige momenten best wel spannend. Zoals bijv. het moment dat Anneke naar Sarajevo is en dat Ben en Fred niet weten waar ze is en wanneer ze het wel weten moeten ze haar ook nog vinden. Er zitten niet veel flashbacks in het verhaal. Flashbacks vind ik helemaal niet zo erg zolang er maar duidelijk aangegeven wordt wanneer een flashback begint en wanneer hij eindigt. De gebeurtenissen zie je door de ogen van één persoon. Deze vertelsituatie vind ik wel geslaagd, zoals ik ook eerder al vermeld heb. Aan het eind zijn er voor mij geen onduidelijkheden meer. Dat vind ik wel fijn, want dan hoef je er verder ook niet meer over na te denken. Het boek boeide me op het begin al. Dit komt door de bekendmaking van de dokter aan Ben Weiss van de ziekte van Anneke.

Taalgebruik
Het taalgebruik was gemakkelijk. Ik had verder ook helemaal geen problemen met de tekst. De verhouding tussen dialoog en beschrijvingen vind ik ook wel goed. Ze komen er allebei veel in voor. Vooral beschrijvingen vind ik heel belangrijk, omdat je dan in je hoofd een beeld gaat vormen. Alles wordt dan veel duidelijker. Dit taalgebruik past wel bij dit onderwerp. Het past eigenlijk bij heel veel onderwerpen. Bij dit onderwerp zou eigenlijk ook ander taalgebruik wel gepast zijn.


Verdiepingsopdracht

Verwachtingen
Zoals ik al eerder gezegd heb, heb ik bij een boek bijna nooit verwachtingen. Zo ook bij dit boek niet. Ik verwachtte natuurlijk wat achter op de kaft stond, maar verder helemaal niets.

Ruimte.
In het begin speelt het verhaal zich af in Hilversum. Ook een deel in Amsterdam. Het speelt zich ook in het ziekenhuis af waar Anneke is opgenomen.
In split, Kroatië komen ze ook op verscheidene plaatsen. Zo gaan ze bijvoorbeeld ook met een man mee in zijn auto en daar wordt verteld over de omgeving.
Ze lopen ook in de haven. Helemaal op het eind van het boek zijn ze weer terug in Nederland.

Thema

-Het centrale probleem in het boek is dat moeder ziek is. Ze heeft een tumor.
(Blz. 6)We hebben een tumor gevonden. Een gezwel dat zich om de gal en de leverafvoer heeft gewikkeld, een galcarcinoom. Die zijn niet te behandelen, niet te beheersen, met slechte prognoses. Wat is een slechte prognose?, wilde ik weten. Mijn stem trilde, maar zolang ik praatte en vragen stelde kon ik de schijn van de normaliteit ophouden.
In de regel minder dan een jaar. Ze heeft geen jaar meer te leven?
(Blz. 6)Misschien heeft ze dat gezwel al lang en gaat ze nog jaren mee, probeerde ik blind.
(Blz. 7)Ze zou geen moment kunnen leven met het idee dat in haar buik een tijdbom tikte.
(Blz. 8)Terwijl een monster haar gal en lever aan het wegvreten was, lag mijn moeder aan mijn verjaardag te denken.
(Blz. 8)Mam! Waar ben je nou?
(Blz. 87)Tien dagen na haar terugkeer raakte haar lever ontstoken. Met hoge koortsen en snijdende krampen werd ze in het AMC opgenomen. Bij onderzoek bleek dat de groei van het galcarcinoom niet tot staan was gekomen, zoals ik het in afgelopen jaar in blinde hoop gedroomd had en nu werd de leverafvoer dichtgeknepen wat levensbedreigend was.

-Ook een onderdeel is dat Anneke naar split gaat om te helpen. Ze denkt dat ze wat aan de ellende kan doen.
(Blz. 53)Ze wilde iets en dat konden we alleen ontdekken als we haar terugvonden
(Blz. 84)De mensen worden beschoten en niemand steekt een vinger uit. Wil jij een vinger uitsteken? Met grote, verongelijkte ogen vroeg ze: 'Ja, is dat zo raar ?'
(Blz. 84)De wereld kijkt toe hoe de bandieten weer de baas worden. Mooie wereld is dat hè Bennie

-Ook nog een thema is oorlog, Anneke heeft de oorlog meegemaakt en haar broer heeft haar leven gered door de aandacht van de bewakers te trekken.
(Blz. 92)In 1942 was ze tweeëntwintig jaar oud. Zij had in Brabant als fabrieksarbeidster, als dienstmeisje en als winkelbediende gewerkt, maar door de wet die niet-joden verbood joden in dienst te nemen had ze haar baan verloren.
(Blz. 92)Doelbewust had Benjamin de aandacht getrokken. Op het perron overdonderde hij de bewakers met gespeelde waanzin en Anneke vluchtte over de spoorlijnen en rende door de weilanden in de richting van het gehucht Engelen, waar zij op goed geluk bij de kerk aanklopte en door een rechtvaardige pastoor verborgen werd gehouden.

Secundaire literatuur

Prisma uittrekselboek (nr.)?
Ik bestudeer de relatie tussen het leven van de schrijver en de tekst.

Samenvatting van de gebruikte secundaire literatuur
Boekbeschrijving
Samenvatting van de inhoud
Vertelsituatie
Tijd
Ruimte
Personages
Thematiek
Stijl
Literatuurgeschiedenis
Het deel over het leven van Leon de Winter dat van belang is, is dat hij de zoon is van orthodox-joodse ouders en dat hij opgroeide in een niet-joodse omgeving.
Hierbij kan ik niet echt verwijzen naar passages in het boek, maar wel heel duidelijk naar het feit dat Anneke Weiss en daardoor ook Ben Weiss van joodse afkomst zijn. Dit heeft dus heel duidelijk betrekking op het feit dat Leon de Winter joods is.

Evaluatie:

Ik denk dat ik over het algemeen best tevreden mag zijn over het eindresultaat van deze opdracht. Ik denk dat ik alles wel voldoende en uitgebreid genoeg heb gedaan, behalve misschien de opdracht betreffende de secundaire literatuur. Ik heb de opdracht uitgevoerd met de informatie die ik had. Toch denk ik dat die opdracht te kort is.
Aan mijn oordeel bij de persoonlijke reactie is niets veranderd.
Het lezen van dit boek is heel gemakkelijk. Gemakkelijk taalgebruik en zinsbouw. Er was helemaal niets verwarrend.
Het uitvoeren van de verdiepingsopdracht was wel een lastige en vooral een tijdrovende klus.
Dit betreft vooral het onderdeel 'Thema.' Ik moest de al de passages opzoeken in het boek, dus daar ben ik wel een tijdje mee bezig geweest. Ik wist ook niet meteen wat er met het onderdeel thematiek bedoeld werd.
Of ik de benodigde kennis in voldoende mate beheers weet ik niet zeker. Ik denk het wel, maar dat zal uit het commentaar op deze opdracht blijken.
Ik ga de volgende keer anders doen wat de leraar zegt dat ik anders moet doen